خدمات اکوسیستمی و اهمیت آن


دسته بندی: منتشر شده در تاریخ ۲۰ مرداد ۱۳۹۹


خدمات اکوسیستم به چه معناست:

خدمات اکوسیستم (به انگلیسی: Ecosystem services)  عبارتند از مزایا و منافع ناشی از اکوسیستم‌ ها برای رفاه حیات انسان‌هاست . بسیاری از خدمات کلیدی اکوسیستمی ارائه شده توسط تنوع زیستی از قبیل چرخه مواد مغذی، تفکیک کربنی تنظیم آفات و گرده افشانی موجب پایداری بهره وری زراعی می‌گردد. گسترش کارکرد سالم اکوسیستم‌ها باعث حصول اطمینان از حفظ ماهیت ارتجاعی زراعت می‌گردد چرا که این امر، موجب تشدید فرایند یاد شده جهت ایجاد تاثیرات اساسی بر کارکردهای کلیدی از قبیل خدمات گرده افشانی و تنظیم آفات می‌شود. مفهوم خدمات اکوسیستمی، جاذبه ی بالا و رو به رشدی را برای دانشمندان محیط زیستی، مدیران و تصمیم گیران به وجود آورده است. خدمات اکوسیستم می‌توانند شامل موارد ذیل باشند: – پشتیبانی (به عنوان نمونه، تشکیل خاک، چرخه مواد مغذی، تولید اولیه)، -تامین (مثلا مواد غذایی، آب شیرین، هیزم، فیبر، مواد بیوشیمیایی، منابع ژنتیکی)، – تنظیم (به عنوان نمونه تنظیم آب و هوا، تنظیم بیماری‌ها، تنظیم آب، تصفیه آب، گرده افشانی)، – امور فرهنگی (مثلا موارد معنوی و مذهبی، تفریحی و گردشگری طبیعی، موارد مربوط به زیبایی شناختی و الهام بخش، امور آموزشی، ایجاد حالات خاص و محلی برای برانگیختن احساسات و میراث فرهنگی).

به تازگی، رشد اطلاعات کاربردی خدمات اکوسیستمی به دلیل انتقال مفهوم پویایی سیستم ها، به وفور مشاهده می شود. در واقع، روند توالی نگرش به ارزیابی سرزمین نیز گرایش به استفاده از این مفهوم بین رشته ای دارد که مبانی علمی اکولوژیک مدیریت را با اقتصاد و سیاست گذاری نزد متولیان نزدیک کرده است. اکوسیستم های تالابی با خدماتی مانند: استفاده های تفریحی، تنظیم آب وهوا، پرورش ماهی و ذخیره آب، زیستگاهی برای پرندگان، به جوامع انسانی فواید فراوانی می رسانند. سلامت این اکوسیستم های ارزشمند به شدت با فشارهای محیط زیستی ناشی از فعالیت های انسانی، مورد تهدید قرار گرفته است. به ویژه، در کشورهای در حال توسعه که حفاظت از اکوسیستم های تالابی برای شهروندان و سیاست گذاران به طور گسترده، مهم شناخته نشده است. فرا گیری تقویت پیوندهای اکوسیستمی که موجب افزایش ماهیت ارتجاعی و کاهش نیروهای مزاحم توانایی اکوسیستم‌های زراعی برای ارائه کالا و خدمات می‌شود هنوز هم جزو چالش‌های مهم این حوزه به حساب می‌آیند.


خدمات اکوسیستم و تغییرات اقلیم

شکل‌های اتخاذی: موضوع اکوسیستم‌ها و سلامت انسان باعث می گردد تا چارچوبی عملیاتی برای ارزیابی محسوب ‌شود، در مسایل کشاورزی هم تنوع زیستی یکی از عوامل تنظیم کننده مهم کارکردهای زراعی و اکوسیستمی نه تنها در زمینه تاثیرات زیست شناختی فرایند تولید، بلکه تا حد زیادی در ارتباط با تامین نیازهای مختلف زارعین و جامعه محسوب می‌شود.


اکوسیستم ها وسلامت انسان

مدیران اکو سیستم‌های زراعی و از جمله زارعین می‌توانند به منظور تلاش در راستای تولید پایدار زراعی نسبت به گسترش و مدیریت خدمات ضروری اکوسیستم‌ها که از طریق تنوع زیستی ارائه می‌گردد اقداماتی به عمل آورند. این امر از طریق شیوه‌های مطلوب زراعی که از رویکردهای مبتنی بر اکوسیستم‌ها و در جهت بهبود پایداری سامانه‌های تولید طراحی شده‌اند قابل تحقق خواهد بود. هدف از این امر، تامین نیازهای مصرف کننده برای محصولاتی است که کیفیت بالایی داشته، ایمن و مطمئن بوده و با رعایت اصول حفظ محیط زیست و مسئولیت پذیری اجتماعی تولید شده باشند. برخی از شیوه‌های تولید مبتنی بر اکوسیستم به شرح ذیل می‌باشند: – زراعت محافظتی (CA ) – مدیریت یکپارچه آفات (IPM ) برای بیماری‌های گیاهی و جانوری، – مدیریت یکپارچه تولید و آفات (IPPM )، – سامانه‌های یکپارچه تغذیه گیاهی (IPNS )، – مدیریت یکپارچه بذور (IWM ).


خدمات اکوسیستم و تاثیر آن در اکوسیستم زراعی

حفظ تنوع زیستی شامل تنوع زیستی مربوط به محصولات به منظور حصول اطمینان از تامین مداوم کالاها و خدمات امری ضروری است که به عنوان نمونه در این زمینه می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود: الف- تکامل و بهبود محصول از طریق پرورش، تعامل و هم کنش میان محیط زیست، منابع ژنتیکی و شیوه‌های مدیریتی که در محل و در چارچوب اکوسیستم ‌های زراعی رخ داده و بر آن اساس از ایجاد مجموعه ‌ای پویا از ذخایر مبتنی بر تنوع زیستی جهت مواد غذایی اطمینان حاصل شده و زراعت (یا همان تنوع زراعی) تحت شرایط متغیر مربوطه حفظ شده و خود را با آن شرایط منطبق نماید. ب- پشتیبانی زیست شناختی جهت تولید: این پشتیبانی از طریق ارگانیسم‌ هایی انجام می‌شود که موجب ایجاد تنوع زیست شناختی اکوسیستم زراعی می‌گردند. به عنوان نمونه، جانوران و میکرو ارگانیسم‌های خاک در کنار ریشه گیاهان و درختان، موجب تضمین چرخه مواد مغذی می‌شوند. پ- کارکردهای گسترده‌تر بوم شناختی. فرایندهای ارزشمند بوم شناختی که ناشی از تعاملات بین گونه‌ها و نیز میان گونه‌ها و محیط زیست می‌باشند، اعم از حفظ حاصلخیزی خاک، کیفیت آب و تنظیم آب و هوا.


خدمات اکوسیستم شهری

ارزش اقتصادی خدمات اکوسیستم در شهر:

اکوسیستم های طبیعی و شهری، زندگی بشر را از طریق فرآیندهایی تحت عنوان خدمات اکوسیستمی حمایت می کنند. خدمات اکوسیستمی بسیار متنوع بوده و دارای ابعاد اکولوژیکی، اجتماعی و فرهنگی می باشند. مناطق شهری با دارا بودن پارکها و فضاهای سبز، توسط تامین خدمات اکوسیستمی با ارزش و پرتقاضا رفاه جوامع بشری را فراهم می آورند. حال تعیین ارزش آنها به صورت قیمت گذاری شده ساده ترین راه برای آگاه کردن جامعه و سیاستگذاران از اهمیت آنها است.  به عنوان مثال طبق آمار سال 1392 شمسی (2011 میلادی) ،ارایه شده توسط سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری مشهد، تعداد کل پارکهای شهر مشهد 454 پارک با مساحتی معادل 1023/5 هکتار برآورد شده است که این پارکها سهم عمده ای در فراهم آوردن آسایش روحی و روانی شهروندان و زائران دارند. با توجه به اهمیت ویژه پوشش سبز خصوصا پارکها در زندگی شهری، برآورد اطلاعات ارزشگذاری خدمات اکوسیستمی آنها ضروری است زیرا که به جامعه این آگاهی را می دهد که برای جبران این خدمات چه بهای سنگینی باید پرداخت شود. لذا به جهت ملموس شدن ارزش این خدمات، کمی کردن آنها و سپس ارزش گذاری کالاهای غیر بازاری و غیرکالاهای ارزشمند، توصیه می گردد. نتایج این ارزشگذاری ها قابل ترجمه به زبان جهانی و در واقع واحدهای پولی است. از این طریق شیوه تصمیم گیری مدیران در مورد اکوسیستم های شهری آسان تر خواهد بود. با در نظر گرفتن خدمات اکوسیستمی در شهرها، فرصت هایی برای ایجاد تغییرات مثبت در حوزه شهری با صرفه جویی در هزینه ها، پیشرفت اقتصاد شهری و افزایش کیفیت زندگی فراهم خواهد شد. البته درک این خدمات و در نظر داشتن ارزشگذاری آنها در مدیریت شهری برای جامعه کنونی و نسل آینده امری ضروری است.

برای مطالعه بیشتر :

مقاله شناخت فواید و ارزش‌های اکوسیستم های تالابی

تبیین مفهوم خدمات اکوسیستم

ارزش گذاری خدمات اکوسیستم شهری


! کاربر گرامی !

چنانچه نیازمند سفارش کتاب در رشته محیط زیست ،کشاورزی و یا علوم پایه از سایت آمازون هستید و یا اینکه نیازمند ارایه مطلب( پاورپوینت) با عنوان خاصی هستید (ذکر عنوان پاورپوینت الزامیست) می توانید درخواستتان را طبق فرم ذیل تکمیل و ارسال نمایید نتیجه در خواستتان در حداقل زمان ممکن به اطلاعتان رسانده می شود


برای اطلاع از آخرین کتاب ها ، مقالات ، پاورپوینت های تخصصی درحوزه محیط زیست حتما در سایت عضو شوید.

.


[contact-form-7 404 "Not Found"]


نویسنده این مطلب: enviroscience

دیدگاه خود را بنویسید

۱۶ دیدگاه